Có những lúc một người trẻ nhận ra điều gì đó không ổn trong môi trường xung quanh: một câu đùa mang tính xúc phạm trong buổi họp, một ứng viên bị đánh giá thấp chỉ vì giới tính hay cách ăn mặc, hay một đồng nghiệp phải giấu đi người bạn đời của mình để giữ công việc. Những khoảnh khắc ấy thường đến nhanh và đi nhanh, nhưng chúng để lại một câu hỏi: mình có nên lên tiếng hay không?
Bài viết này không đưa ra một câu trả lời duy nhất. Thay vào đó, chúng tôi muốn ghi lại cách một số bạn trẻ trong cộng đồng đã nghĩ về việc lên tiếng, và những gì ICS có thể đồng hành cùng họ trong quá trình đó.
Lên tiếng không đồng nghĩa với đối đầu
Nhiều người nghĩ rằng lên tiếng nghĩa là phải đứng ra tranh luận gay gắt, hoặc công khai tố cáo một cá nhân nào đó. Trên thực tế, có rất nhiều cách nhỏ hơn và an toàn hơn để bắt đầu: hỏi lại một câu hỏi làm rõ, ghi nhận cảm xúc của người bị ảnh hưởng, hoặc đề nghị một cuộc trò chuyện riêng với người quản lý.
Điều quan trọng là mục tiêu của việc lên tiếng. Nếu mục tiêu là để môi trường trở nên công bằng hơn, thì một hành động nhỏ được lặp lại nhiều lần thường hiệu quả hơn một lần bùng nổ đơn lẻ.
Ba câu hỏi trước khi lên tiếng
Trước khi quyết định, nhiều người tham gia các buổi trao đổi của ICS thường tự hỏi ba điều: tôi có đủ an toàn về thể chất, tinh thần và công việc không; người bị ảnh hưởng có muốn tôi lên tiếng không; và tôi có kênh nào để theo dõi kết quả không.
- An toàn: đánh giá rủi ro cho bản thân trước, đặc biệt nếu bạn đang trong thời gian thử việc.
- Sự đồng ý: hỏi người bị ảnh hưởng trước khi nói thay họ.
- Kênh hỗ trợ: xác định người có thể lắng nghe và tư vấn, bên trong hoặc bên ngoài tổ chức.
Vai trò của các chính sách nơi làm việc
Một môi trường làm việc có quy định rõ ràng về chống phân biệt đối xử và quấy rối sẽ giúp người trẻ dễ lên tiếng hơn. Khi quy trình tiếp nhận phản ánh minh bạch, người lên tiếng biết mình sẽ được lắng nghe ra sao và có thể theo dõi tiến trình xử lý.
Ngược lại, khi không có quy trình rõ ràng, áp lực thường đổ lên vai người yếu thế nhất. Đó là lý do việc xây dựng chính sách không chỉ là việc của bộ phận nhân sự, mà còn là việc của mọi thành viên trong tổ chức.
Tự hào và bình đẳng không phải là điều chỉ có ở trong một buổi lễ. Chúng được xây bằng những hành động nhỏ mỗi ngày.
ICS có thể đồng hành như thế nào
Trung tâm ICS tổ chức các buổi tập huấn và trò chuyện mở để người trẻ thực hành cách đặt câu hỏi, cách trình bày quan điểm và cách tìm kiếm hỗ trợ khi cần. Các buổi này không yêu cầu bạn phải tiết lộ danh tính hay hoàn cảnh cá nhân.
Nếu bạn đang cân nhắc một tình huống cụ thể, bạn có thể liên hệ với ICS qua địa chỉ nv.gro.sci@ofni. Đội ngũ sẽ trao đổi để giúp bạn nhìn rõ các lựa chọn, mà không đưa ra quyết định thay bạn.
Lên tiếng vì cộng đồng bắt đầu từ việc mỗi người tự chăm sóc bản thân trước đã. Khi đã đủ vững vàng, việc lên tiếng sẽ bớt đơn độc hơn.
